Mehmet Yabalak

Ön Çapraz Bağ Yırtılması Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir ?

02.09.2019
23
Ön Çapraz Bağ Yırtılması Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir ?

Ön çapraz bağ yaralanmaları

En sık görülen diz yaralanmalarından biri, ön çapraz bağ bağların burkulması veya yırtılmasıdır. Futbol ve basketbol gibi yüksek tempolu sporlara katılan sporcuların ön çapraz bağlarına zarar verme olasılığı daha yüksektir. Ön çapraz bağı yaralanması yaşayan kişinin tedavisi yaralanmanın ciddiyeti ve hastanın aktivite seviyesi gibi çeşitli faktörlere bağlı olacaktır. Yaralanan dizin tam işlevine kavuşması için ameliyat gerekebilir.

Ön çapraz bağ nerede bulunur?

Diz eklemini içerisinde ön çapraz, arka çapraz, iç yan ve dış yan bağlar bulunur.  Bunlar femur (uyluk kemiği) ile tibia (bacak kemiği) arasında bağ kurarlar ve dizin sabitliğini sağlarlar.  Ön çapraz bağ, arka çapraz bağ ile çapraz şekilde durur ve diz ekleminin ortasında bulunur. Ön çapraz bağın uzunluğu yaklaşık 38 mm ve çapı 11 mm ölçülmüştür. Ön çapraz bağın kopması dizde en sık görülen ciddi bağ yaralanmasıdır.

Ön çapraz bağ yaralanmaları nasıl oluşur?

Ön çapraz bağ yaralanması genellikle sporla ilgili bir diz yaralanmasıdır. Sporla ilişkili ön çapraz bağ yaralanmalarının yaklaşık % 80’i “temassız” yaralanmalardır. Spor esnasında başka bir oyuncunun teması olmadan gerçekleştiği anlamına gelir. Ön çapraz bağ yaralanmaları sporcular koşarken aniden yönlerini çabucak değiştirdiklerinde meydana gelir. Futbol, ​​ ​​tenis, basketbol, voleybol oynayan ya da jimnastik yapan insanların dizlerini yanlışlıkla bükmeleri, dizleri sabit bir şekilde ileriye doğru koşan kros koşucularına göre daha muhtemeldir. Hızla yön değiştirmenin yanı sıra aniden durmak, koşarken yavaşlama ve zıplandığında yanlış iniş hareketlerinde de ön çapraz bağlarda yaralanmalar oluşur. Ayrıca dize alınan darbe, trafik kazaları ve yüksekten düşme ile de ön çapraz bağ yaralanması oluşabilir. Hız ile dizinizi çevirme ya da döndürme yöntemi ön çapraz bağların yaralanmasına yol açar.

Bazı araştırmalar, kadınlarda ön çapraz bağ hasarı oluşmasının erkeklere göre daha yüksek oranda olduğu söylemektedir. Bunun fiziksel kondisyon, kas kuvveti ve nöromüsküler kontrol farklılıkları nedeniyle olduğu öne sürülmüştür. Diğer önerilenler arasında ise pelvis ve alt ekstremite (bacak) hizasında farklılıklar nedeniyle bağlarda gevşeklik artışı ve östrojenin bağ özellikleri üzerindeki etkileri bulunmaktadır.

Ön çapraz bağ yaralanmaları nelerdir?

Ön çapraz bağ yaralanmaları 3 sınıfa ayrılır. Bu yaralanmalarda en az şiddetli olan durumda ön çapraz bağ hafif hasar alır. Fakat bu hafif hasara rağmen ön çapraz bağ diz ekleminin sabit kalmasına yardımcı olabilir. Orta şiddetli yaralanmalar ise genellikle bağın bir miktar yırtılması olarak bilinir. Ön çapraz bağ yaralanmalarının en şiddetlisi de bağın tamamen yırtılması ile oluşur. Bu durumda bağ iki parçaya bölünmüş olur. En tehlikeli durum ön çapraz bağın tamamen yırtılmasıdır ve genellikle cerrahi müdahale gerekir.

Ön çapraz bağ yaralanmaları tedavi edilmezse ne olur?

Ön çapraz bağ yaralanmalarında şişlik ile ağrı hissedilir. Eğer düşük hasar alındıysa şişme ve ağrı tedavi edilmeden kendiliğinden çözülebilir. Ancak bazı orta şiddetli yaralanmalarda müdahale       edilmezse bağ tamamen yırtılabilir. Yaralanma sonrası tedavi edilmeden spora geri dönmeye çalışılırsa, diz muhtemelen dengesiz olur ve dizin menisküs kısmına zarar verilir. Orta ve ağır şiddetli ön çapraz bağ yaralanması sonrası bacakta hareket kaybı ve hassasiyet hissedilir. Bunlarla birlikte yürürken rahatsızlık meydana gelir. Ön çapraz bağ yırtılmasında iç kanama nedeniyle dizde ödem, morluk ve kızarıklık oluşabilir. Eğer tedavi edilmezse bu belirtilerin geçmesi çok zor olur.

Ön çapraz bağ yaralanmaları ameliyatı nasıl yapılır?

Ön çapraz bağ yaralanmaları tedavisi için mutlaka ameliyat gerekmez. Ön çapraz bağ cerrahi müdahalesine karar vermeden önce göz önünde bulundurulması gereken birkaç önemli faktör vardır. Hastanın yaşı, düzenli olarak ön çapraz bağ kullanımı gerektiren sporları veya aktiviteleri yapması ve hastanın dizinde stabilite sorunu olup olmaması bu faktörlerdendir. Hasta ön çapraz bağ gerektiren çok yönlü bir spora katılmıyorsa ve  hastanın dengesiz bir dizi yoksa, Ön çapraz bağ ameliyatına ihtiyaç olmayabilir.

Ön çapraz bağın yeniden inşası küçük kesikler kullanılarak, artroskopik müdahale ile yani kapalı yöntem ile olur. yapılır. Bu müdahalenin faydaları arasında ameliyattan dolayı daha az ağrı, hastanede daha az zaman ve daha hızlı iyileşme süresi sayılabilir. Ön çapraz bağ yırtığı cerrahi müdahalesinde doktor yırtık bağı bir doku grefti ile değiştirir. Bu greft, yeni bir bağ için iskele görevi görür. Greftler çeşitli kaynaklardan elde edilebilir. Genellikle, dizkapağıyla kaval kemiği arasında uzanan patellar tendondan alınırlar. Uyluğun arkasındaki hamstring tendonları yaygın bir greft kaynağıdır. Bazen dizkapağından uyluğa akan quadriceps tendonu kullanılır. Son olarak, kadavra grefti (allogreft) kullanılabilir. Tüm greft kaynaklarının avantaj ve dezavantajları vardır. Hangi greft kaynağının hasta için en iyi olduğuna ortopedi cerrahı ile karar verilir.

Greft seçildikten sonra artroskopi yapılarak eklem içerisindeki yapılar incelenir. Menisküs ve eklem kıkırdağında hasar varsa gerekli müdahale yapılır. Diz eklemi üzerinden tüneller açılara içerisinden greft geçirilir. Bağın yerinde tutulması için metal veya eriyebilen vidalar, çapraz çiviler ve u şeklinde çiviler kullanılır. Bu vida ve çivilerin rahatsızlık vermediği durumlarda vücuttan çıkarılması gerekmemektedir.

Ön çapraz bağ yaralanmaları ameliyat fiyatları nelerdir?

Ön çapraz bağ yaralanmaları ameliyatı hastanelere göre fiyat değişikliği göstermektedir. Ameliyatlarda hastanın sağlık sigortasının ücretin ne kadarını karşıladığına göre de fiyat değişir. Sağlık sigortası devlet hastanelerinde ön çapraz bağ yırtılmaları ameliyatını karşılamaktadır. Fakat üniversite hastanelerinde profesöre ameliyat olmak için ek ücret alınmaktadır. Özel hastanelerde hastane kendi fiyatını belirler ama sigortası olan hastalar için bir kısmı ödenir. Ameliyatın tam fiyatını öğrenmek için özel hastane ile iletişime geçmek gerekir.

 

Ön çapraz bağ yaralanmaları ameliyatı sonrası yapılması gerekenler

Ön çapraz bağ yaralanmaları ameliyatı üzerinden belirli bir gün geçtikten sonra hastanın dikişlerini kontrole giderek aldırması gerekir. Ayrıca hastanın pansumanlarını düzenli olarak yaptırması ve ilaçlarını düzenli olarak kullanması gerekir. Hastanın ameliyat sonrası koltuk değneği kullanması gerekir.  Yara yerinde bazı sıvılar, kötü koku, sonradan gelişen ciddi kızarıklık gibi iltihap belirtileri gözlemlenirse hemen doktora gitmek gerekir. Ayrıca ameliyat sonrası fizik tedaviye başlanılmalı ve egzersizler yapılmalıdır.

Ön çapraz bağ ameliyatı sonrası dizimi bükemiyorum ?

Ön çapraz bağ ameliyatı sonrası diz bükmede zorlanmak gayet normaldir. Ameliyat sonrası kısmi yüklenme ile yürümeye başlanılır fakat dizi bükme hareketleri için fizik tedavi ve egzersizler gerekmektedir. Bir süre dizin bükülmemesi gerektiği için koltuk değneği ile yürünür. Ameliyat sonrası tedaviden verim alındıkça dizlerin bükülmesinde bir sorun yaşanmayacaktır.

Ön çapraz bağ ameliyatı sonrası ödem nasıl atılır ?

Ön çapraz bağ yaralanması ameliyatı sonrası dizde ödem oluşması gayet normaldir. Ameliyattan dolayı vücuttaki kılcal damarlardan çevre dokulara sıvı geçişi olur. Bu da dokuların şişmesine ve ödeme yol açar. Ön çapraz bağ ameliyatı sonrası bacak zorlandıkça ödem artacağından egzersizlerin yanı sıra dinlenmeye dikkat edilmelidir. Ödemi atmak için genellikle egzersizlerden günde en az 5 kez buz uygulanmalıdır. Buz bir beze sarılarak uygulanmamalıdır. Ayrıca ödemin artmaması için bacak yüksekte tutulmalıdır.

Ön çapraz bağ yaralanmaları ameliyatı sonrası fizik tedavi nasıl olur ?

Ön çapraz bağ yaralanmaları ameliyatı sonrası fizik tedavi, günlük aktivitelerinize dönmeniz için hayati bir rol oynar. Fizik tedavi programı hastanın diz gücünü ve hareketini yeniden kazanmasına yardımcı olur. Fizik tedavi ilk önce eklem ve çevresindeki kasların hareket etmesine odaklanır. Bunu, yeni bağları korumak için tasarlanmış bir güçlendirme programı izler. Bu güçlendirme, bağ üzerindeki stresi kademeli olarak arttırır. Rehabilitasyonun son aşaması ise spor dönmek için özel olarak tasarlanmıştır.

Ön çapraz bağ yaralanmaları egzersizleri nelerdir ?

Ön çapraz bağ yaralanmaları egzersizleri şunlardır;

-Ayak Bileği Pompaları

Ayağı iterek yukarı ve aşağı hareket ettirin. Arabada gaz pedalına basıyormuş gibi ayağınızı ileri geri yapın. Bu egzersizi gün boyunca tekrarlayın.

-Dörtlü Setler

Bacaklarınız düz şekilde yatağa sırtüstü uzanın. Uyluk kaslarınızı sıkın ve dizinizi yatağa doğru bastırın. 5 saniye basılı tutun ve bırakın. Bu egzersizi gün içinde farklı zamanlarda yapın. Bu egzersiz her gün toplam 100 kez yapılır.

-Diz İtme (Havlu rulolu dörtlü set)

Ayak bileğinizin altına küçük bir havlu rulosu yerleştirin ve dizinizi yatağa doğru bastırın. Dizinizi düzleştirmek için çalışın.Bu egzersizi gün içinde farklı zamanlarda yapın. Bu egzersiz her gün toplam 100 kez yapılır.

Düz Bacak Yükseltme

Ameliyat bacağınızı tavana doğru kaldırın. Karşı dizini bükün. Bu egzersizi gün içinde farklı zamanlarda yapın. Bu egzersiz her gün toplam 200 kez yapılır.

 

Diz Bükme

Bir sandalyeye oturun ve dizinizin hafifçe bükülmesine izin verin. Ameliyatsız bacağınızdaki ayağınızı bükülmeye yardımcı olmak için ameliyat bacağınızın üzerinden geçirebilirsiniz, ancak bacağınız bükülmüyorsa bükülmeye zorlamayın. Bu egzersizi günde 3 defa yapın.

Yatağa yüzüstü uzanın ve bacaklarınızın yarısını yatağın dışında yerçekimine izin verecek şekilde bırakın. Ameliyatsız bacağınızı ameliyat bacağınızın dizini düz tutarak üzerinden geçirin ve aşağı doğru itin. Ayrıca, bu pozisyonda dizinizi bükme alıştırması yapın. Ameliyattan sonra ilk olarak bu egzersize başlayın. Bu pozisyonda dizinizin düz bir şekilde iyileşmesine yardımcı olun.

Ön çapraz bağ yaralanmaları bitkisel tedavi nasıl olur ?

Ön çapraz bağ yırtığına iyi gelen pek bitkisel tedavi yöntemi bulunmamaktadır. Fakat menkaslif adı verilen bir yağ karışımının ön çapraz bağ yırtıl


1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (No Ratings Yet)
Loading...

BİR YORUM YAZIN

ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.

Tüm hakkları Saklıdır.