Mehmet Yabalak

Menisküs nedir, neden yırtılır? Belirtileri ve tedavi yöntemleri ?

04.09.2019
31
Menisküs nedir, neden yırtılır? Belirtileri ve tedavi yöntemleri ?

Menisküs Yırtığı

Menisküs her insanda bulunur ve diz üzerindeki kuvvetlerin dağılımına yardımcı olur. Menisküs üzerinde meydana gelen hasara menisküs yırtığı adı verilir. Menisküs yırtığı denildiğinde genellikle sporcular akla gelir. Fakat menisküs yırtığı her yaşta ve her insanda ortaya çıkabilir. Menisküs yırtığı şiddetli diz ağrılarına neden olur. Tedavi edilmezse yürümede güçlük ortaya çıkabilir. Hatta sakatlığa varan sonuçlar doğurabilir.

Menisküs Nerede Bulunur?

Menisküs hilal şeklindedir ve dizlerde bulunur. Femur (uyluk) ve tibia (bacak) kemikleri arasında fibro-kıkırdak bir oluşumdur. Menisküs olarak, bir tane varmış gibi, nitelendirilse de her diz ekleminde iki adet menisküs vardır. Bunlara iç ve dış menisküs adı verilir. Diz eklemi her hareket ettiğinde, menisküs de eklem yüzeyleri arasında hareket eder. Böylece amortisör görevi görür. Yürürken, koşarken ve zıplarken diz çok büyük kuvvetleri emer. Menisküs diz ekleminin yüzeyleri arasında basıncın dağılımını sağlar dolayısıyla kemik yüzeylerinin zarar görmesini önler.

Menisküs Yırtığı Nasıl Oluşur?

Genç hastalarda, menisküs yırtığı travmatik nedenlerle oluşur. Travmatik yaralanma tipi en sık sporla ilgili durumlarda gerçekleşir. Spor haricinde de dize ağır bir darbe alındığında travmatik menisküs yırtığı oluşabilir. Bu durumda menisküs arkadan öne yırtılabilir. Yaşlı hastalarda ise çoğu menisküs yırtığı aşınma ve yıpranma nedeniyle meydana gelir. Menisküsün aşınması ve yıpranması yaşlanmanın doğal bir sonucudur. Farkına varılmamış olan menisküs aşınması yanlış ve ani bir hareket ile menisküs yırtığına yol açabilir.

Menisküs Yırtığı Belirtileri Nelerdir?

Menisküs yırtığı boyutuna göre hafif ya da büyük belirtiler gözlemlenir. Yırtık menisküs semptomları genelde dizde meydana gelen ağrılı bir bükülme öyküsü ile başlar. Bununla birlikte, yaşlı hastalarda menisküs yırtıkları yavaş belirtilerle ortaya çıkabilir. Menisküs yırtığı diz bükme hareketlerinde ağrı ile ortaya çıkar. Örneğin merdiven inip çıkma ve çömelme bu hareketlerden bazılarıdır. Bazı durumlarda diz bükülmediğinde hiçbir belirti olmayabilir. Ayrıca diz kilitlenmesi ya da dizde tıkırtı sesi ile karşılaşılır. Bu belirtilere yırtığın boyutuna göre genellikle diz eklem çizgisi boyunca ağrı ve eklem şişliği de eşlik eder.

Menisküs Yırtığı Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Menisküs yırtığı tedavi edilmezse, kıkırdak aşınmasının meydana gelmesi çok olası bir durumdur.  Zamanla tedavi edilmemiş olan menisküs yırtığı daha da büyümeye başlar. Sonrasında ise dizden başlayarak bacakta şişmeyle hastayı bacağını kullanamaz duruma getirebilir. Dolayısıyla sakat kalınabilir.  Dize bir darbe alındığında ya da dizde ağrı hissedildiğinde hemen doktora gitmek gerekmektedir. Menisküs yırtığı tedavisi ile çok büyük oranda başarılar elde edilmektedir. Bu tedavi öncelikle yırtığın boyutuna ve hastanın yaşına göre; istirahat, buz tatbiki, dizlik kullanımı ile başlar ve iyileşme gözlenebilir. Daha sonraki aşamalarda ise fizik tedavi uygulanır. Sonrasında tedaviye yanıt alınamıyorsa cerrahi müdahale gerekir. Cerrahi müdahalenin ardından fizik tedavi ve egzersizlerle hastanın bacağında hiçbir sorun kalmaz.

Menisküs Yırtığı Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Menisküs yırtığı ameliyatı için açık ameliyat değil kapalı ameliyat tercih edilir. Kapalı menisküs yırtığı ameliyatı yöntemine artroskopik yöntem denir. Artroskopik tedavi ile ucunda kamera olan ince uçlu cihazlarla hem eklemin içi görüntülenir hem de ekleme ulaşan cerrahi uçlarla menisküs tedavisi yapılır. Bu yöntemin asıl amacı menisküsün yırtık kısımlarını çıkarmak değildir. Artroskopik menisküs yırtığı tedavisinde asıl amaç menisküsün yırtık kısımlarını dikerek menisküs iyileşmesini sağlamaktır.

Menisküs Yırtığı Ameliyatı Fiyatı Nelerdir?

Menisküs yırtığı ameliyatı fiyatı hastanelere göre değişiklik göstermektedir. Ayrıca hastanın sağlık sigortasının menisküs yırtığı ameliyatının ne kadarını karşıladığına göre de fiyat değişir. Sağlık sigortası devlet hastanelerinde ameliyatı karşılasa da, üniversite hastanelerinde profesöre ameliyat olmak için ek ücret alınmaktadır. Net fiyat için sigortanın ne kadar ödediğini ve hastanenin ne kadar istediğini öğrenmek gerekir. Özel hastanelerde ise sigortanın karşıladığı fiyatın üzerine hastane kendi özel fiyatını belirler.

Menisküs Yırtığı Ameliyatı Sonrası Yapılması Gerekenler

Düşük risk grubundan olan menisküs ameliyatı sonrası hasta aynı gün içinde ayağa kalkabilir. Fakat hasta genellikle ameliyattan sonraki gün hastaneden taburcu edilir. Hastanın ameliyat sonrası bir iki hafta dinlenmesi yeterlidir. Ayrıca hastanın bir süre koltuk değnekleri ile yürümesi gerekebilir. Menisküs yırtığı ameliyatından sonra ameliyat bölgesinin su ile temas etmemesine dikkat edilmelidir. Ameliyat edilen diz eklemi üzerine 3 hafta boyunca sadece gerilmiş bir pozisyonda ağırlık verilmelidir. Yaklaşık 10-20 gün içerisinde hastanın ağrıları geçer ve normal hayatına geri dönebilir. İyileşme aşamasına kasların hızlı bir şekilde zayıflamasını önlemek için uygun fizik tedavi ve egzersizler eşlik edecektir. Diz eklemini yoğun bir şekilde zorlayan sporlara en erken üç ila altı ay sonra başlanılmalıdır.

Menisküs Yırtığı Ameliyatı Sonrası Dizde Ödem Oluşumu

Menisküs ameliyatı sonrası ekleminizde şişkinlik, yani ödem, olması gayet normaldir. Artroskopik yöntem gerçekleşirken eklem içerisine verilen suyun bir kısmı içeride kalmış olabilir, bu su git gide vücut tarafından emilip yok olacaktır. Dizde ödem olmaması için elastik bandaj uygulanır ve bu bandajın ne zaman çözüleceği hakkında bilgi verilir. Ameliyat sonrası birkaç gün diz üzerine buz uygulanabilir. Diz üzerine gün içerisinde yaklaşık 5 kez ve 15 dakika buz uygulanması ödem oluşumuna ve ağrılara iyi gelecektir.

Menisküs Yırtığı Ameliyatı Sonrası Fizik Tedavi

Menisküs yırtığı ameliyatı sonrası mutlaka fizik tedavi uzmanına gözükmek gerekir. Fizyoterapistin yönlendireceği şekilde fizik tedaviye başlanır. Fizik tedavinin yapılma amacı dizi kuvvetlendirmek ve sertleşmesini önlemektir. Bazı tedavi yöntemleri ameliyat olunduğu hafta başlarken bazıları ise sonraki haftalarda başlamaktadır. Fizik tedavi süreçlerine dizi ağrısız bir şekilde olabildiğince esnetmek ve uzatmak gibi egzersizlerle başlanır. Bacak kaslarının gevşeyeceği şekilde uzanılır. Düz bacak kaldırma ve ayak parmaklarını kaldırma gibi temel egzersizlere başlanılır. Bunlar acı çekmeden yapabiliyorsa daha gergin şekilde ağırlık ile ayak kaldırmaları gibi daha ileri egzersizlere geçilir. Bunlar genel aşamalardır,  diğer aşamalar ihtiyaç ve yeteneklere göre değişebilir. Basit fizik tedavi egzersizleri acı çekmeden yapılana kadar daha ileri egzersizlere başlanılmaz.

 

Menisküs Yırtığı Egzersizleri

Menisküs yırtığı ameliyatı fizik tedavi tamamen sona erdikten sonra yapılması gereken egzersizler şunlardır;

-Sırtınıza yaslanın, bacağınızı bükün ve düzeltin. 15 kez tekrarlayın

-Sırt üstü yatın, ayaklarınızı kendinize doğru çekin ve dizlerinize sıkıca 10 saniye basılı tutun. 20 kez

-Diz altına ağırlık koyarak uzanın ve dizinizi ağırlığa doğru bastırın ve topuklarınızı yataktan kaldırın 10 saniye bekleyin. 15 kez tekrarlayın.

-Oturun ve dizinizi mümkün olduğunca bükün ve düzeltin. 15 kez tekrarlayın.

-Sırt üstü yatın ve ayak parmaklarınızı kendinize doğru çekin, kasları sıkın. Ayağınızı yaklaşık 20 cm yataktan kaldırın. 10 kez tekrarlayın.

-Oturun ve ayağınızın bir sehpaya oturmasını sağlayın, böylece diz desteklenmez. Dizinizi düz tutmaya çalışın. Bu pozisyonda beş dakika dinlenin.

-Destekleyici bir yüzeye tutup durun, sonra bir dizinizi bükün ve ayak bileğinizi tutun. Topuğunuzu kalçanıza doğru çekin ve kalçalarınızı öne doğru itin. 30 saniye basılı tutun ve 3 kez tekrarlayın.

-Sırtüstü uzanın ve dizinizi mümkün olduğunca bir lastik yardımıyla vücudunuza dik olarak havada ve düz tutun. 30 saniye tutun ve 3 kez tekrarlayın.

-Destekleyici bir yüzeye tutarak bir bacağınız arkanızda kalacak şekilde gerin, dizinizin düz ve ayağınız yerde düz durması gerekir. 30 saniye tutun ve 3 kez tekrarlayın.

Menisküs Yırtığı Bitkisel Tedavi

Menisküs yırtığının bitkisel tedavisi için birçok bitki bulunmaktadır. Bunlardan birisi olan sinirli ot, yara iyileştirici olarak bilinir ve menisküs yırtığı tedavisi için kullanılır. Bu ota çıban otu da denilir. Menisküs yırtığı için bitkisel tedavi yöntemlerinden bir diğeri ise zencefildir. Zencefil çok uzun yıllar önceden beri eklem ağrıları ve eklem aşınmalarının tedavisi için kullanılmaktadır. Ayrıca zencefil menisküs ağrılarına çok iyi gelmektedir.

Ameliyatsız Menisküs Yırtığı Tedavisi Egzersizleri

Bazı menisküs yırtıkları durumuna göre egzersizler ile tedavi edilebilmektir. Menisküs yırtıklarında cerrahi olmayan yöntemler denenmeden önce bacağı mümkün olduğu kadar dinlendirmek ve şişliği daha da azaltmak için birkaç yastıkla desteklemek gerekir. Ağrı çok kötüyse, bacağa fazla ağırlık vermeden koltuk değnekleriyle yürümek gerekebilir. Hasta için egzersizler, belli süreler boyunca istirahat ederken bacağını yükseltmekle başlar. Stabilizasyon ve destek sağlamak için bir dizlik takılabilir. Semptomlar azaldığında, diz ve bacaktaki hareketi tekrar kontrol etmeye yardımcı olacak egzersizler eklenir. Eğer bacak uzatılmakta zorlanılıyorsa, bacak düz bir şekilde yavaşça uzatılmaya çalışılmalıdır. Esnekliği ve kuvveti yeniden kazandıkça, kas gücünü ve ince motor kontrolünü tamamen eski haline getirmek için daha zorlu egzersizler eklenir.


1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (No Ratings Yet)
Loading...

BİR YORUM YAZIN

ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.

Tüm hakkları Saklıdır.